تبلیغات
امام حسن مجتبی علیه السلام - مطالب انتظار
۸۸۸۹نقش انتظار در پویایى جامعه اسلامى
نظرات |

نقش انتظار در پویایى جامعه اسلامى
ابراهیم شفیعى سروستانى
عظمت وجودى و ابعاد مختلف شخصیت‏حضرت صاحب الامر(ع)، باعث‏شده است كه در طول هزار و اندى سال كه از غیبت كبرى مى‏گذرد، هر گروه از مردم بسته به گرایشهاى خاص اعتقادى، اجتماعى و فرهنگى كه داشته‏اند، از منظرى خاص به تحلیل شخصیت و تعیین جایگاه آن حضرت در عالم هستى بپردازند و هر گروه تنها درك و تصور خود از این موضوع را تصور درست و مطابق با واقع از شخصیت آن یگانه هستى تلقى كند.

در این میان جمعى از اصحاب سیر و سلوك و رهروان طریق عرفان و معنى با طرح موضوع خلیفة‏الله و انسان كامل و همچنین نقشى كه حجت‏الهى در عالم هستى، دارد تنها به جنبه فرا طبیعى آن وجود مقدس توجه كرده و از سایر جنبه‏ها غفلت ورزیدند.

گروهى دیگر از اصحاب شریعت توجه خود را تنها معطوف به جنبه طبیعى آن وجود مقدس ساخته و ضمن مطرح كردن نقشى كه آن حضرت به عنوان امام و پیشواى مردم به عهده دارند هیچگونه مسؤولیتى را در زمان غیبت متوجه مردم ندیدند و تنها تكلیف مردم را این دانستند كه براى فرج آن حضرت دعا كنند تا خود بیایند و امور مردم را اصلاح كنند.

عده‏اى هم ضمن توجه به جنبه فرا طبیعى و طبیعى وجود مقدس حضرت حجت(ع)، تمام هم و غم خود را متوجه ملاقات با آن حضرت ساخته و تنها وظیفه خود رااین دانستند كه با توسل به آن حضرت به شرف ملاقات با آن ذات اقدس نائل شوند.

اما در این میان گروهى با در نظر گرفتن همه ابعادى كه بدانها اشاره شد به طرح معناى درست انتظار پرداخته و در صدد تعیین وظیفه و نقش مردم در دوران غیبت‏برآمدند. در این دیدگاه هم مساله خلافت الهى انسان كامل مطرح است، هم به جایگاه و نقش مردم در قبال آن حضرت توجه شده و هم وظیفه‏اى كه مردم در دعا براى حفظ آن وجود مقدس و تعجیل در ظهورش دارند از نظر دور داشته نشده است.

شاید بتوان امام راحل امت ، رضوان‏الله تعالى علیه، را به عنوان درخشان‏ترین چهره از گروه اخیر ذكر كرد. ایشان با صراحت‏به نقد و بررسى برداشتهاى مختلفى كه از مساله انتظار فرج وجود دارد پرداخته و دیدگاه خاص خود را در این زمینه چنین مطرح ساختند:

«البته این پر كردن دنیا رااز عدالت، این را ما نمى‏توانیم بكنیم، اگر مى‏توانستیم مى‏كردیم. اما، چون نمى‏توانیم بكنیم ایشان باید بیایند. الان عالم پر از ظلم است، شما یك نقطه هستید در عالم. عالم پر از ظلم است. ما بتوانیم جلوى ظلم را بگیریم، باید بگیریم، تكلیفمان است. قرآن و ضرورت اسلام و قرآن تكلیف ما كرده است كه باید برویم همه كار را بكنیم، اما نمى‏توانیم بكنیم ، چون نمى‏توانیم بكنیم باید او بیاید تا بكند، اما ما باید فراهم كنیم كار را ، فراهم كردن اسباب این است كه كار را نزدیك بكنیم ، كار را همچو بكنیم كه مهیا بشود عالم براى آمدن حضرت(ع) ... » (1)

در جائى دیگر نیز ایشان درباره مفهوم «انتظار فرج‏» مى‏فرمایند:

«انتظار فرج، انتظار قدرت اسلام است و باید كوشش كنیم تا قدرت اسلام در عالم تحقق پیداكند. و مقدمات ظهور ان شاءالله تهیه شود.» (2)

براى روشن‏شدن بیشتر دیدگاه اخیر، در این مقاله، در ضمن سه گفتار روایات مربوط به «انتظار موعود» را مورد بررسى قرار مى‏دهیم تا روشن شود كه:

1- انتظار چه ضرورتى دارد؟

2- فضیلت آن چیست؟

3- چه وظایفى در عصر غیبت‏بر عهده منتظران است؟
وجوب انتظار
در تفكر شیعى انتظار موعود، با خصوصیاتى كه در این تفكر براى آن برشمرده شده ، به عنوان یك اصل مسلم اعتقادى مطرح بوده و در بسیارى از روایات شیعه بر ضرورت انتظار قائم آل محمد:، تصریح شده است. كه از جمله مى‏توان به روایات زیر اشاره كرد:

1- محمدبن‏ابراهیم نعمانى در كتاب «غیبت‏» به سند خود ازابوبصیر روایت كرده است كه روزى امام صادق(ع) خطاب به اصحاب خود فرمودند:

«الا اخبركم بما لا یقبل الله عزوجل من العباد عملا الا به؟ فقلت: بلى ، فقال: شهادة ان لااله‏الاالله ، و ان محمدا عبده و [رسوله]، و الاقرار بما امرالله ، والولایة لنا، والبرائة من اعدائنا - یعنى الائمة خاصة - والتسلیم لهم، والورع، والاجتهاد، والطمانینة ، والانتظار للقائم،(ع)» (3)

«آیا شمارا خبر ندهم به آنچه خداى عزوجل هیچ عملى را جز به آن از بندگان نمى‏پذیرد؟ گفتم: چرا، فرمود: گواهى دادن به اینكه هیچ شایسته پرستشى جز خداوند نیست و اینكه محمد(ص) بنده و فرستاده او است ، و اقرار كردن به آنچه خداوند به آن امر فرموده، و ولایت ما، و بیزارى از دشمنانمان - یعنى خصوص امامان - و تسلیم شدن به آنان ، و پرهیزكارى و اجتهاد و اطمینان و انتظار قائم(ع)»

2- ثقة‏الاسلام كلینى در اصول كافى به سند خود از اسماعیل جعفر روایت مى‏كند كه روزى مردى بر حضرت ابوجعفر امام باقر(ع) ، وارد شد و صفحه‏اى در دست داشت. حضرت باقر(ع)، به او فرمود:

«هذه صحیفة مخاصم سال عن الدین‏الذى یقبل فیه العمل .فقال: رحمك الله ، هذاالذى ارید، فقال ابوجعفر(ع): شهادة ان لااله‏الاالله. وحده لا شریك له ، و ان محمدا عبده و رسوله و تقر بما جاء من عندالله و الولایة لنااهل‏البیت، والبرائة من عدونا، والتسلیم لامرنا، والورع ، والتواضع و انتظار قائمنا، فان لنا دولة ، اذا شاءالله جاءبها». (4)

این نوشته مناظره كننده‏اى است كه پرسش دارد از دینى كه عمل در آن مورد قبول است . آن مرد عرض كرد: حمت‏خداوند بر تو باد همین راخواسته‏ام. پس حضرت ابوجعفر باقر(ع) ، فرمود: گواهى دادن به اینكه خدا یكى است و هیچ شریكى براى او وجود ندارد، و این كه محمد بنده و رسول او است، و این كه اقرار كنى به آنچه از سوى خداوند آمده ، و ولایت ما خاندان و بیزارى از دشمنان ، و تسلیم به امر ما، و پرهیزكارى و فروتنى ، و انتظار قائم ما ، كه ما را دولتى است كه هر وقت‏خداوند بخواهد آن را خواهد آورد».

3- شیخ صدوق در كتاب «كمال‏الدین‏» به سند خود از عبدالعظیم حسنى روایت مى‏كند كه:

«روزى بر آقایم محمدبن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسین‏بن‏ابى‏طالب:، وارد شدم و مى‏خواستم كه درباره قائم از آن حضرت سؤال كنم كه آیا همان مهدى است‏یا غیر او پس خود آن حضرت آغاز سخن كرد و به من فرمود»:

«یا اباالقاسم ،ان القائم منا هوالمهدى الذى یجب ان ینتظر فى غیبتة و یطاع فى ظهوره، و هو الثالث من ولدى‏». (5)

«اى ابوالقاسم بدرستى كه قائم از ماست و او است مهدى كه واجب است در زمان غیبتش انتظار كشیده شود و در ظهورش اطاعت گردد، و او سومین [امام] از فرزندان من است‏».

روایات بالا و بسیارى روایات دیگر - كه در این مجال فرصت طرح آنها نیست - همگى بر لزوم انتظار حضرت قائم در دوران غیبت دلالت مى‏كند، اما حال باید دید كه انتظار كه این همه بر آن تاكید شده و یكى از شرایط اساسى اعتقاد اسلامى شمرده مى‏شود - چه فضیلتى دارد و شخص منتظر چه وظایفى بر عهده دارد.

فضیلت انتظار
در روایات وارد شده از ائمه معصومین(ع)، آنچنان مقام و منزلتى براى منتظران موعود آخرالزمان برشمرده شده كه گاه انسان را به تعجب وامى‏دارد كه چگونه ممكن است عملى كه شاید در ظاهر ساده جلوه كند از این چنین فضیلتى برخوردار باشد. البته توجه به فلسفه انتظار و وظایفى كه براى منتظران واقعى آن حضرت بر شمرده شده، سر این فضیلت را روشن مى‏سازد.

در اینجا به پاره‏اى از فضائلى كه براى منتظران قدوم مصلح جهانى حضرت بقیة‏الله‏الاعظم بر شمرده شده اشاره مى‏كنیم: 1- مرحوم صدوق در كتاب «كمال‏الدین‏» از امام صادق(ع) ، روایت كرده كه آن حضرت به نقل از پدران بزرگوارشان، - كه بر آنها درود باد - فرمود:

«المنتظر لامرنا كالمتشحط بدمه فى سبیل‏الله‏» (6)

«منتظر امر (حكومت) ما، بسان آن است كه در راه خدا به خون خود غلتیده باشد»

2- در همان كتاب به نقل از امام صادق ،(ع) ، روایت دیگرى به این شرح در فضیلت منتظران وارد شده

«طوبى لشیعة قائمنا المنتظرین لظهوره فى غیبته و المطیعین له فى ظهوره اولئك اولیاءالله‏الذین لاخوف علیهم و لا هم یحزنون‏» (7)

«خوشا به حال شیعیان قائم ما كه در زمان غیبتش منتظر ظهور او هستند و در هنگام ظهورش فرمانبردار از او، آنان اولیاء خدا هستند ، همانها كه نه ترسى برایشان هست و نه اندوهگین شوند».

3- مرحوم مجلسى در كتاب «بحارالانوار» به سند خود از امیرالمؤمنین،(ع) ، نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند:

«انتظرواالفرج و لاتیاسوا من روح‏الله فان احب الاعمال الى‏الله عزوجل انتظارالفرج‏» (8)

«منتظر فرج باشید و از رحمت‏خداوند ناامید نشوید. بدرستى كه خوشایندترین اعمال نزد خداوند عزوجل، انتظار فرج است‏».

4- همچنین مرحوم مجلسى روایت دیگرى را به سند خود از فیض بن مختار نقل مى‏كند كه در آن امام صادق،(ع) مى‏فرمایند:

«من مات منكم و هو منتظر لهذاالامر كمن هو مع القائم فى فسطاطه ، قال: ثم مكث هنیئة ، ثم قال: لا بل كم قارع معه بسیفه، ثم قال: لا والله كمن استشهد مع رسول‏الله(ص)» (9)

«هر كس از شما بمیرد در حالیكه منتظر این امر باشد همانند كسى است كه با حضرت قائم(ع) در خیمه‏اش بوده باشد. سپس حضرت چند لحظه‏اى درنگ كرده ، آنگاه فرمود: نه ، بلكه مانند كسى است كه در خدمت آن حضرت شمشیر بزند، سپس فرمود: نه، بخدا همچون كسى است كه در ركاب رسول خدا(ص)، شهید شده باشد.»
وظایف منتظران
در اینكه شیعیان در دوران غیبت چه وظایفى بر عهده دارند سخنهاى بسیارى گفته شده است و حتى در بعضى از كتابها، تا هشتاد وظیفه براى منتظران قدوم خاتم اوصیاء، حضرت بقیة‏الله، ارواحنا له الفداء، بر شمرده شده است. (10)

اما، از آنجا كه تبیین همه وظایفى كه شیعیان در عصر غیبت‏بر عهده دارند در محدوده یك مقاله نمى‏گنجد، ما در اینجا به تناسب عنوان مقاله، تنها به بیان آن دسته از وظایف مى‏پردازیم ، كه توجه به آنها مى‏تواند در رشد و بالندگى و پویایى جامعه اسلامى مؤثر باشد:

1- شناخت‏حجت‏خدا و امام عصر (عج)

اولین و مهمترین وظیفه‏اى كه هر شیعه منتظر بر عهده دارد كسب معرفت نسبت‏به وجود مقدس امام و حجت زمان خویش است. این موضوع تا بدان درجه از اهمیت قرار دارد كه در روایات بسیارى كه به طریق شیعه و اهل سنت از پیامبر گرامى اسلام(ص)و ائمه معصومین(ع)، نقل شده ، آمده است كه:

«من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة‏» (11)

«هر كس بمیرد و امام زمانش را نشناسد،به‏مرگ‏جاهلى‏مرده است‏».

جمعى از اصحاب سیر و سلوك و رهروان طریق عرفان، با طرح موضوع خلیقة‏الله و انسان كامل و ... تنها به جنبه فراطبیعى آن وجود مقدس توجه كرده و از سایر جنبه‏ها غلفت ورزیده‏اند.

و در روایت دیگرى كه مرحوم كلینى به سند صحیح از فضیل بن یسار نقل مى‏كند آمده است كه:

«سمعت اباجعفر(ع)، یقول: من مات و لیس له امام فمیته میتة جاهلیة، و من مات و هو عارف لامامه لم‏یضره تقدم هذاالامر او تاخر، و من مات و هو عارف لامامه كان كمن هو مع‏القائم فى فسطاطه.» (12)

«شنیدم حضرت اباجعفر (امام محمد باقر) ،علیه‏السلام، مى‏فرمود: هر كس در حالى كه امامى نداشته باشد بمیرد مردنش مردن جاهلیت است و هر آنكه در حال شناختن امامش بمیرد پیش‏افتادن و یا تاخیر این امر (دولت ال محمد: او را زیان نرساند و هر كس بمیرد در حالیكه امامش را شناخته همچون كسى است كه در خیمه قائم،(ع)، با آن حضرت باشد.»

توجه به مفاد دعاهایى كه خواندن آنها در عصر غیبت مورد تاكید قرار گرفته است، نیز ما را به اهمیت موضوع ناخت‏حجت‏خدا رهنمون مى‏سازد، چنانكه در یكى از دعاهاى معروف و معتبرى كه شیخ صدوق آن را در كتاب «كمال‏الدین‏» نقل كرده ، مى‏خوانیم:

«اللهم عرفنى نفسك فانك ان لم تعرفنى نفسك لم اعرف نبیك‏اللهم عرفنى نبیك فانك ان لم تعرفنى تبیك لم اعرف حجتك‏اللهم عرفنى حجتك فانك ان لم تعرفنى حجتك ضللت عن دینى‏اللهم لاتمتنى میتة جاهلیة و لا تزع قلبى بعد اذ هدیتنى...» (13)

«بار الها! خودت را به من بشناسان كه اگر خود را به من نشناسانى پیغمبرت را نخواهم شناخت ، بارالها!پیغمبرت را به من بشناسان كه اگر پیغمبرت را به من نشناسانى حجت تو را نخواهم شناخت . بارالها! حجت‏خود را به من بشناسان كه اگر حجتت را به من،نشناسانى از دینم گمراه مى‏گردم، خداوندا! مرا به مرگ جاهلیت نمیران و دلم را از (حق) پس از آنكه هدایتم فرمودى منحرف مگردان ...»

مؤلف كتاب ارزشمند «مكیال المكارم فى فوائد الدعا للقائم‏» مراد و مقصود از «معرفت امام‏» را، كه در روایتهاى یادشده بر آنها تاكید شده بود، چنین توضیح مى‏دهند: «بدون تردید مقصود از شناختى كه امامان ما، كه درودها و سلامهاى خداوند برایشان باد، تحصیل آن را نسبت‏به امام زمانمان امر فرموده‏اند، این است كه ما آن حضرت را آنچنانكه هست‏بشناسیم. به گونه‏اى كه این شناخت‏سبب درامان ماندن ما از شبهه‏هاى ملحدان و مایه نجاتمان از اعمال گمراه كننده مدعیان دروغین باشد، و این چنین شناختى جز به دو امر حاصل نمى‏گردد: اول ، شناختن شخص امام(ع) ، به نام و نسب ، و دوم ، شناخت صفات و ویژگیهاى او و به دست آوردن این دو شناخت از اهم واجبات است.» (14)

البته امر دومى كه در كلام یادشده بدان اشاره شده ، در عصر ما از اهمیت‏بیشترى برخوردار بوده و در واقع این نوع شناخت است كه مى‏تواند در زندگى فردى و اجتماعى منتظران منشااثر و تحول باشد. زیرا گر كسى بحقیقت‏به صفات و ویژگیهاى امام عصر (عج) و نقش و جایگاه آن حضرت در عالم هستى و فقر و نیاز خود نسبت‏به او واقف شود ، هرگز از یاد و نام آن حضرت غافل نمى‏شود.

نكته مهمى كه در اینجا باید در نظر داشت این است كه شناخت و معرفت‏حقیقى نسبت‏به حجت‏خدا جز با عنایت‏حضرت حق حاصل نمى‏شود و همچنانكه ، در دعایى كه پیش از این بدان اشاره كردیم ، ملاحظه شد باید از درگاه الهى توفیق شناخت‏حجتش را درخواست كرد، تا بدین وسیله از گمراهى و سرگردانى نجات یافت. این موضوع را از روایتى كه مرحوم كلینى به سند خود از محمد بن حكیم نقل كرده نیز مى‏توان استفاده كرد، در این روایت آمده است:

«قال: قلت: لا بى عبدالله (ع) ، المعرفة ،من صنع من هى ؟ قال: من صنع‏الله ، لیس للعباد فیها صنع‏». (15)

«از ابى‏عبدالله (امام جعفر صادق)(ع)، پرسیدم: معرفت‏ساخته كیست؟ فرمود: از ساخته‏هاى خداوند است و براى بندگان نقشى در حصول معرفت نیست.»

2- تهذیب نفس و كسب فضائل اخلاقى

وظیفه مهم دیگرى كه هر شیعه منتظر بر عهده دارد تهذیب نفس و آراستن خود به اخلاق نیكو است، چنانكه در روایتى كه نعمانى به سند خود از امام صادق(ع)، نقل مى‏كند آمده است:

«من سره ان یكون من اصحاب القائم، فلینتظر ، ولیعمل بالورع و محاسن الاخلاق، و هو منتظر، فان مات و قام القائم(ع)، بعده كان له من الاجر مثل‏الاجر من ادركه فجدوا و انتظروا، هنیئا لكم ایهاالعصابة المرحومة‏». (16)

«هر كس دوست مى‏دارد از یاران حضرت قائم(ع) ، باشد باید كه منتظر باشد و در این حال به پرهیزكارى و اخلاق نیكو رفتار نماید، در حالیكه منتظر باشد، پس چنانچه بمیرد و پس از مردنش قائم(ع) ،بپاخیزد، پاداش او همچون پاداش كسى خواهد بود كه آن حضرت را درك كرده است، پس كوشش كنید و در انتظار بمانید، گوارا باد شما را اى گروه مشمول رحمت‏خداوند».

موضوع تهذیب نفس و دورى گزیدن از گناهان و اعمال ناشایست، به عنوان یكى از وظایف منتظران در عصر غیبت، از چنان اهمیتى برخوردار است كه در توقیع شریفى كه از ناحیه مقدسه حضرت صاحب الامر به مرحوم شیخ مفید ، رحمة‏الله علیه، صادر گردیده، اعمال ناشایست و گناهانى كه از شیعیان آن حضرت سر مى‏زند، یكى از اسباب و یا تنها سبب طولانى شدن غیبت و دورى شیعیان از لقاى آن بدر منیر شمرده شده است:

«فما یحبسنا عنهم الا مایتصل بنا ممانكرهه ، ولانؤثره منهم‏» (17)

«... پس تنها چیزى كه ما را از آنان (شیعیان) پوشیده مى‏دارد، همانا چیزهاى ناخوشایندى است كه از ایشان به ما مى‏رسد و خوشایند ما نیست و از آنان انتظار نمى‏رود».

3- پیوند با مقام ولایت

حفظ و تقویت پیوند قلبى با امام عصر (عج) و تجدید دایمى عهد و پیمان با آن حضرت یكى دیگر از وظایف مهمى است كه هر شیعه منتظر در عصر غیبت‏بر عهده دارد. بدین معنا كه یك منتظر واقعى حضرت حجت(ع)، على رغم غیبت ظاهرى آن حجت الهى هرگز نباید احساس كند كه در جامعه رها و بى‏مسؤولیت رها شده و هیچ تكلیفى نسبت‏به امام و مقتداى خود ندارد.

این موضوع در روایات بسیارى مورد تاكید قرار گرفته است كه در این مجال به برخى از آنها اشاره مى‏كنیم:

در روایتى كه از امام محمد باقر(ع) نقل شده آن حضرت در تفسیر این كلام خداى تعالى: «یا ایهاالذین آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوالله لعلكم تفلحون‏» فرمودند:

«اصبروا على اداءالفرائض و صابرو عدوكم و رابطوا امامكم [المنتظر] (18)

«بر انجام واجبات صبر كنید و با دشمنانتان پایدارى كنید، و پیوند خود را با امام منتظرتان مستحكم نمایید».

همچنین امام صادق ،(ع)، در روایت دیگرى كه در تفسیر آیه مزبور وارد شده مى‏فرمایند:

«اصبروا على‏الفرایض، و صابروا على‏المصائب و رابطوا على‏الائمة‏» (19)

«بر واجبات صبر كنید و یكدیگر را بر مصائب به صبر وادارید و خود را بر پیوند با امامان [و یارى آنها] ملتزم سازید.»

روایات دیگرى نیز به همین مضمون از امام جعفر صادق و امام‏موسى‏كاظم (ع)، وارد شده است كه به جهت رعایت اختصار از ذكر آنها خوددارى مى‏كنیم. (20)

این كه مى‏بینیم در روایتهاى متعددى امامان ما شیعیان خود را به تجدید عهد و بیعت‏با امام زمان خود سفارش كرده و از آنها خواسته‏اند كه در آغاز هر روز و حتى بعد از هر نماز واجب، دعاى عهد بخوانند، همه نشان از اهمیت پیوند دائمى شیعیان با مقام عظماى ولایت و حجت‏خدا دارد.

یكى از مشهورترین دعاهاى عهد، دعایى است كه مرحوم سید بن طاووس آن را در كتاب ارزشمند «مصباح‏الزائر» به نقل از امام صادق،(ع) ، روایت كرده و در ابتداى آن آمده است كه:

«من دعا بهذا الدعا اربعین صباحا كان من انصار القائم(ع)، و ان مات قبل ظهوره احیاه‏الله تعالى، حتى یجاهد معه، و یكتب له بعدد كل كلمة منه الف حسنة، و یمحى عنه الف سیئة و ...»

«هر كس چهل روز این دعا را بخواند از یاوران حضرت قائم،(ع) خواهد بود، و اگر پیش از ظهور آن حضرت بمیرد، خداى تعالى او را زنده خواهد كرد، تا در ركاب آن جناب جهاد نماید. و به شماره هر كلمه از آن هزار حسنه برایش نوشته مى‏شود، و هزار كار بد از او محو مى‏گردد.»

به دلیل اهمیت و اعتبار مضمون این دعاى شریف در اینجا بخشى از آن را نقل مى‏كنیم:

بعد از ذكر خدا و درود و صلوات بر امام غائب چنین آمده است:

«اللهم انى اجدد له فى صبیحة یومى هذا و ماعشت من ایام حیاتى عهدا و عقدا و بیعة له فى عنقى لا احول عنها و لاازول ابدا، اللهم اجعلنى من انصاره و اعوانه و الذابین عنه و المسارعین الیه فى قضاء حوائجه و الممتثلین لاوامره و نواهیه و المحامین عنه و السابقین الى ارادته و المستشهدین بین یدیه‏». (21)

«بار خدایا! من در بامداد این روز و تمام دوران زندگانیم، عهد و عقد و بیعتى را كه از آن حضرت بر گردن دارم با او تجدید مى‏كنم ، كه هرگز از آن عهد و بیعت‏بر نگردم و بر آن پایدار بمانم. بار خدایا مرا از انصار و یاران آن حضرت و مدافعان از حریم مقدس او، و شتابندگان در پى انجام مقاصدش و امتثال كنندگان دستورات و اوامر و نواهیش ، و حمایت كنندگان از وجود شریفش، و سبقت جویان به سوى خواسته‏اش و شهید شدگان در ركاب و در حضور حضرتش قرار ده‏».

دقت در عبارتهاى بالا مى‏تواند تصویرى روشن از مفهوم عهد و پیمان باامام و حجت زمان به ماارائه دهد، عهد و پیمانى ناگسستنى براى یارى و نصرت امام زمان خود و اطاعت مخلصانه و تا پاى جان از اوامر و نواهى او.

آیا اگر هر شیعه منتظر در آغاز هر روز، با حضور و توجه، چنین عهد و پیمانى را با امام و مقتداى خود تجدید نماید، هرگز تن به ركود، ذلت و خوارى و ظلم و بى‏عدالتى خواهد داد؟

آیا هرگز حاضر خواهد شد كه به رضاى مولا و سرور خود بى‏اعتنایى كند و تن به گناه و معصیت دهد؟ مسلما خیر و بدون هیچ تردیدى اگر در جامعه‏اى چنین فرهنگى حاكم شود و همه تنها در پى رضاى امام زمان خود باشند ، آن جامعه هرگز دچار بحران فرهنگى ، از خودبیگانگى، یاس و نومیدى و انحطاط نخواهد شد. این نكته نیز مسلم است كه اگر همه شیعیان با همدلى و همراهى دست‏بیعت و یارى به سوى مولا و سرور خود دراز كنند و بر نصرت او متفق شوند دیرى نخواهد پایید كه فرج مولایشان را درك خواهند كرد و براى همیشه از ظلمها و ذلتها رهایى‏خواهند یافت. چنانكه در توقیع شریفى كه بیش ازاین نیز به بخشى از آن اشاره شد آمده است:

«لو ان اشیاعنا، و فقهم الله لطاعته، على اجتماع من‏القلوب فى‏الوفاء بالعهد علیهم لما تاخر عنهم‏الیمن بلقائنا و لتعجلت لهم‏السعادة بمشاهدتنا على حق المعرفة و صدقها منهم بنا». (22)

«اگر شیعیان ماكه خداوند آنان را در اطاعتش یارى دهد، در وفاى پیمانى كه از ایشان گرفته شده یكدل و مصمم باشند، نعمت لقاى ما از آنان به تاخیر نمى‏افتد و سعادت دیدار ما براى آنها با معرفت كامل و راستین نسبت‏به ما تعجیل مى‏گردد».
3- كسب آمادگى براى ظهور حجت‏حق

یكى دیگر از وظایفى ، كه به تصریح روایات ، در دوران غیبت‏بر عهده شیعیان و منتظران فرج قائم آل محمد(ص) مى‏باشد كسب آمادگیهاى نظامى و مهیا كردن تسلیحات مناسب هر عصر براى یارى و نصرت امام غائب مى‏باشد، چنانكه در روایتى كه نعمانى به سند خود از امام صادق(ع) ، نقل كرده آمده است:

«لیعدن احدكم لخروج القائم(ع) و لو سهما فان‏الله تعالى اذا علم ذلك من نیته رجوت لان ینسى فى عمره حتى یدركه [فیكون من اعوانه و انصاره]» (23)

«هر یك از شما باید كه براى خروج حضرت قائم(ع) [سلاحى] مهیا كند. هر یك هر چند كه یك تیر باشد، كه خداى تعالى هر گاه بداند كه كسى چنین نیتى دارد امیدوار

 

پى ‏نوشتها:

1- صحیفه نور (مجموعه رهنمودهاى امام خمینى ، قدس سره...) ، تهران ، سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى ، 1369 ، ج 20 ، ص 198 -199.

2- همان ماخذ ، ج‏7 ، ص 255.

3- النعمانى ، محمد بن ابراهیم ، الغیبة ، تهران ، مكتبة الصدوق ، بى‏تا ، ص 200 ، ح‏16

4- الكلینى ، محمد بن یعقوب ، الكافى ، تهران ، دارالكتب الاسلامیة ، 1365، ج 2 ، ص 22 ، ح‏13 .

5 - الصدوق (ابن بابویه) ، ابوجعفر محمد بن على بن الحسین ، كمال‏الدین و تمام النعمة ، تهران ، دارالكتب الاسلامیة ، 1395 ق ، ج 2 ، ص‏377 ، ح 1.

6- همان ماخذ ، ج 2، ص 645 ، ح‏6.

7- همان ماخذ ، ج 2 ، ص‏357 ، ح 54.

8 - المجلسى، المولى محمد باقر ، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء،1403 ق ، ج 52،ص‏123،ح‏7.

9- همان ماخذ ، ص‏126 ، ح 18 .

10 - ر. ك: الموسوى الاصفهانى ، میرزامحمدتقى ، مكیال المكارم فى‏فوائد الدعاء للقائم ، قم ، مدرسه‏الامام المهدى ، بى‏تا،3 ، ص 104 به بعد.

11- المجلس ، المولى محمد باقر ، پیشین ، ج 8 ، ص 368 و ج 32 ، ص 321 و333; همچنین ر . ك: القندوزى حافظ سلیمان بن ابراهیم ، ینابیع‏المودة ، تهران ، اسوه‏1416 ق ، ج‏3 ، ص 372 .

12- الكلینى،محمدبن‏یعقوب، پیشین ، ج 1، ص 371 ، ح 5 .

13- الصدوق ، ابو جعفر محمد بن على بن الحسین ، پیشین ، ج 2، ص 512 .

14- الموسوى‏الاصفهانى،میرزامحمد تقى،پیشین ، ج 2 ، ص‏107 .

15- الكلینى ، محمد بن یعقوب ، پیشین ، ج 1، ص 194 ، ح 1 .

16- النعمانى ، محمد بن ابراهیم ، پیشین ، ص 200 ، ح‏16 .

17- سوره ال عمران ، آیه 200 .

18- النعمانى ، محمد بن ابراهیم ، پیشین ، ص‏199 ، همچنین ر.ك: البحرانى السیدهاشم الحسینى، البرهان فى تفسیر القرآن، تهران ،قم ، دارالكتب العلمیه ، بى‏تا، ج 1، ص 334 ، ح 4 .

19- البحرانى ، السید هاشم الحسینى ، پیشین ، ج 1 ، ص 334 ، ح 2.

20- ر . ك: ماخذ پیشین .

21- المجلسى، مولى محمدباقر ، پیشین ، ج 102 ، ص 111 .

22- همان ماخذ.

23- النعمانى، محمد بن ابراهیم، پیشین، ص 320 ، ح 10 .

24- الكلینى، محمدبن‏یعقوب، پیشین ، ج‏6 ، ص 535 ، ح 1.

25- البرهان ، علاءالدین على‏المتقى، كنز العمال فى سنن الاقوال و الافعال ، بیروت،مؤسسة‏الرسالة،1413 ق، ج 4، ص 284 ، ح‏10509

26- المجلسى ، المولى محمدباقر، مراة‏العقول فى شرح اخبار آل الرسول، تهران ، دارالكتب‏الاسلامیة، 1404 ق ، ج‏26 ، ص 582 .

27- النجفى ، الشیخ محمد حسن ، پیشین ، ج 21 ، ص‏43.

 

ماهنامه موعودـپیش شماره 2



:: مرتبط با: انتظار ,
نویسنده : عظیم جان آبادی
تاریخ : 1387/03/16
زمان : 01:06 ق.ظ
۸۸۸۸انتظار
نظرات |

انتظار     
نوشا خلیل‌ بیگی
 1. از حضرت‌ اببوالحسن‌ الرضا (ع‌) آمده‌ است‌ كه‌ فرمود:
 چقدر خوب‌ است‌ صبر و انتظار فرج‌. آیا نشنیده‌ای‌ فرموده‌ خدای‌ عزوجل‌ را كه‌ «وارْتَقبوفا افنی‌ مَعَكفمْ رَقیبٌ» در انتظار باشید كه‌ من‌ هم‌ با شما منتظرم‌»
 «فَانتَظفروا افنی‌ مَعَكفمْ مفنَ المفنْتَظفرین‌»
 پس‌ انتظار بكشید كه‌ من‌ با شما از منتظرانم‌
 بنابراین‌ بر شما باد صبر بدرستی‌ كه‌ گشایش‌ پس‌ از نا امیدی‌ می‌آید البته‌ آنانكه‌ پیش‌ از شما بودند صبورتر از شما بودند.
چه‌ با شكوه‌ نقطه‌ آغاز آمدنت‌، روزی‌ كه‌ سیصد و سیزده‌ ستاره‌ نورانی‌ گرد آفتاب‌ رخت‌ گردند. جانشین‌ حضرت‌ حق‌، مقصود آفرینش‌ عالم‌ پیغمبر خاتم‌ (ص‌)، تنزیل‌ مجید در آستین‌ تو نهاده‌ و سلطان‌ كرسی‌ عدل‌ امام‌ علی‌ (ع‌) تیغ‌ عدالت‌ بر میان‌ تو بسته‌ .
 عیسی‌ با تمام‌ اعجاز عنان‌ سمند تیز پای‌ تو را گیرد و موسی‌ با هزار جلوه‌ ظور چراغدار راه‌ تو باشد. سلیمان‌ خاتم‌ اختیار در انگشت‌ تو نهد و خلیل‌، تبر بت‌ شكن‌ بر دوش‌ تو گزارد و تمام‌ افلاكیان‌ و مقربان‌ درگاه‌ حضرت‌ حق‌، مسكین‌ حضرت‌ تو باشند و مریم‌ و هاجر و خدیجه‌ و زهرا (س‌) به‌ بدرقه‌ راهت‌ آب‌ پاشند. *

 2. در كتاب‌ كمال‌ الدین‌ از حضرت‌ ابی‌ عبدالله‌ امام‌ صادق‌ (ع‌) از پدرانش‌ (ع‌) آمده‌ كه‌ فرمود:
 منتظر امر «حكومت‌» ما بسان‌ آن‌ است‌ كه‌ در راه‌ خدا به‌ خون‌ غلسیده‌ باشد.
 امام‌ صادق‌ (ع‌):
 خوشا به‌ حال‌ شیعیان‌ قائم‌ كه‌ در زمان‌ غیبتش‌ منتظر ظهور او باشند و در هنگام‌ ظهورش‌ فرمانبردار از او، آنان‌ اولیای‌ خدا هستند، نه‌ ترسی‌ بر ایشان‌ هست‌ و نه‌ اندهگین‌ شوند.
 ای‌ قیامت‌ زمین‌، رستاخیز آخرین‌ خاك‌! پشت‌ شكیبمان‌ شكسته‌ است‌. قامت‌ صبرمان‌، به‌ سست‌ تاریك‌ خمیدن‌ خزیده‌ است‌، تا كی‌ تا چند تا كجا تاب‌ آوریم‌ روزگار بی‌آفتاب‌ را؟
 دریچه‌ای‌ به‌ سمت‌ سحر بگشا، به‌ یك‌ چرعه‌ آفتاب‌ مهمانمان‌ كن‌، به‌ دمی‌ حیاتمان‌ بخش‌ و این‌ همه‌ دیر پایی‌ شب‌ را مپسند!
 ای‌ پایان‌ بخش‌ همه‌ ظلمت‌ها و ضلالت‌ها، در هم‌ پیچنده‌ طومار تباهی‌ها !
 بیا تا كلاف‌ سردرگم‌ اندیشه‌ ما را با سرانگشت‌ محبت‌، سامان‌ بخش‌ و ذلت‌ و فروشكستگی‌ ما را به‌ عزت‌ و ایستادگی‌ بدل‌ كن‌، ای‌ آخرین‌ پرواز در آسمان‌ بی‌پرنده‌ دنیا!
 چشم‌ها شكوه‌ طلوع‌ پرنده‌ای‌ را به‌ انتظار می‌كشند كه‌ صدای‌ روشن‌ بالهایش‌، خاموشی‌ دیرپای‌ سنگستان‌ احساس‌ را برآشوبد و ترنم‌ دلنشین‌ و طنین‌ گرم‌ صدایش‌ هعه‌ را قبر تن‌ بشوراند و برخیزاند.
 * رضا قاسم‌ زاده‌، هادی‌ شهر تبریز، شنبه‌ 21 آبان‌ 1379، روزنامه‌ كیهان‌


موعود جوان‌ شماره‌ بیستم‌ 



:: مرتبط با: انتظار ,
نویسنده : عظیم جان آبادی
تاریخ : 1387/03/16
زمان : 01:06 ق.ظ
 

 




.:: This Template By : Theme-Designer.Com ::.